PORADNIKI

9 min. czytania

CDN: co to jest? Jak dzia┼éa i kiedy warto korzysta─ç z Content Delivery Network (+ przegl─ůd 8 ofert)

CDN

Fot. VectorMine / Depositphotos

Co to jest CDN? Jak dzia┼éa? Kiedy warto korzysta─ç? Poznaj zalety i zobacz przegl─ůd ofert 8 najpopularniejszych dostawc├│w CDN i dowiedz si─Ö, jak wdro┼╝y─ç Content Delivery Network dla swojej strony WWW.

Spis tre┼Ťci
Serwer

Osoby zajmuj─ůce pozycjonowaniem stron internetowych lub og├│lnie m├│wi─ůc ich poprawn─ů widoczno┼Ťci─ů w internecie, dbaj─ů, by ich witryna wczytywa┼éa si─Ö jak najszybciej i by┼éa pozytywnie odbierana przez u┼╝ytkownik├│w. Istnieje wiele technologii, kt├│re usprawniaj─ů ten proces, a jedn─ů z nich jest CDN.

Co to jest CDN?

CDN (Content Delivery Network lub Content Distribution Network) to sie─ç dostarczania tre┼Ťci, czyli system serwer├│w, rozproszonych po ca┼éym ┼Ťwiecie, kt├│ry ma zminimalizowa─ç op├│┼║nienia w ┼éadowaniu si─Ö stron www i danych, zmniejszaj─ůc fizyczn─ů odleg┼éo┼Ť─ç pomi─Ödzy u┼╝ytkownikiem, kt├│ry przegl─ůda stron─Ö www, a serwerem, gdzie umieszczone s─ů jej pliki.

Dlaczego ta odleg┼éo┼Ť─ç mi─Ödzy serwerem a internaut─ů ma znaczenie? Poniewa┼╝ dane przesy┼éane s─ů za pomoc─ů ┼Ťwiat┼éowod├│w, tzn. m├│wi─ůc bardzo og├│lnie, ┼Ťwiat┼éo potrzebuje okre┼Ťlonego czasu na przebycie drogi z jednego punktu do drugiego. Im d┼éu┼╝sza jest ta odleg┼éo┼Ť─ç, tym ÔÇťpodr├│┼╝ÔÇŁ ┼Ťwiat┼éa zajmie wi─Öcej czasu, co prze┼éo┼╝y si─Ö na wolniejsze wczytywanie si─Ö strony.

CDN ÔÇô zasada dzia┼éania

W praktyce w technologii CDN chodzi o to, by zbuforowana wersja tre┼Ťci by┼éa przechowywana na serwerach w r├│┼╝nych lokalizacjach geograficznych ÔÇô s─ů to specjalne centra danych okre┼Ťlane jako ÔÇťpoint of presenceÔÇŁ (PoP). 

Je┼Ťli np. prowadzisz konsultacje medyczne online dla pacjent├│w z ca┼éego ┼Ťwiata i Twoja strona hostowana jest w Polsce, a pacjent z Australii planuje zam├│wi─ç u Ciebie wizyt─Ö, CDN zadba o to, by Twoja strona by┼éa wczytywana z serwera, zlokalizowanego najbli┼╝ej miejsca zamieszkania tego Australijczyka. 

CDN okre┼Ťli┼ébym w du┼╝ym uproszczeniu jako filie Twojego serwera. Wyobra┼║ sobie, ┼╝e bank, w kt├│rym za┼éo┼╝y┼ée┼Ť konto, ma siedzib─Ö w Warszawie, a ty mieszkasz w Krakowie. Potrzebujesz za┼éatwi─ç wa┼╝n─ů spraw─Ö w banku, ale nie musisz jecha─ç do g┼é├│wnej jego siedziby ÔÇô wystarczy, ┼╝e udasz si─Ö do plac├│wki, znajduj─ůcej si─Ö najbli┼╝ej Twojego miejsca zamieszkania.

Wspomn─Ö tylko, ┼╝e CDN nie jest zamiennikiem hostingu ÔÇô tzn. nadal musisz posiada─ç miejsce na g┼é├│wnym serwerze, aby tam przechowywa─ç swoj─ů stron─Ö. Niemniej jednak CDN odci─ů┼╝y nieco Tw├│j hosting.

Kiedy warto skorzysta─ç z CDN?

Popularno┼Ť─ç Content Delivery Network ro┼Ťnie z roku na rok, co potwierdzaj─ů m.in. statystyki BuiltWith.com.

Nie oznacza to jednak, ┼╝e jest to rozwi─ůzanie idealne i ka┼╝dy musi z niego korzysta─ç. Je┼╝eli jeste┼Ť np. w┼éa┼Ťcicielem ma┼éej wulkanizacji i Twoim g┼é├│wnym targetem s─ů klienci z okolicy, a Twoja strona ma charakter ma┼éej wizyt├│wki, CDN jest zupe┼énie zb─Ödny, a w niekt├│rych wypadkach mo┼╝e nawet zaszkodzi─ç (ruch do Twojej strony b─Ödzie niepotrzebnie przebiega┼é przez dodatkowe punkty). Strony internetowe maj─ůce charakter regionalny i nastawione na odbiorc├│w z okolicy (lub np. z jednego kraju takiego jak Polska) nie potrzebuj─ů CDN.

Przy powy┼╝szym zagadnieniu mo┼╝e by─ç jeden wyj─ůtek: lokalizacja serwera, tzn. je┼╝eli Tw├│j serwer, z jakiego┼Ť powodu, zlokalizowany jest za granic─ů, CDN mo┼╝e by─ç dobrym rozwi─ůzaniem. Je┼Ťli korzystasz z polskich popularnych hosting├│w wsp├│┼édzielonych, Twoja strona umieszczona jest w serwerowni, znajduj─ůcej si─Ö w Polsce i nie musisz si─Ö niczym martwi─ç. Je┼╝eli natomiast kupi┼ée┼Ť hosting za granic─ů lub jaki┼Ť dostawca hostingowy ma swoje serwery poza granicami Polski, w├│wczas CDN b─Ödzie pomocny. Za pomoc─ů tego narz─Ödzia https://check-host.net/ sprawd┼║, gdzie znajduje si─Ö serwer z Twoj─ů stron─ů ÔÇô wpisz adres domeny, a w polu ÔÇťCountryÔÇŁ zobaczysz lokalizacj─Ö. Wi─Öcej dowiesz si─Ö z mojego poradnika: Hosting w Polsce czy za granic─ů?

Wszelkim innym stronom rekomenduje si─Ö wdro┼╝enie CDN, w szczeg├│lno┼Ťci gdy:

  • notujesz spory ruch z zagranicy (mo┼╝esz to sprawdzi─ç w Google Analytics). Nie chodzi o pojedyncze wej┼Ťcia spoza Polski, ale ruch przynajmniej na poziomie 25%, kt├│ry widzisz regularnie od d┼éu┼╝szego czasu. Warto bra─ç cho─çby pod uwag─Ö Polak├│w mieszkaj─ůcych za granic─ů, kt├│rzy cz─Östo korzystaj─ů z polskich stron internetowych.
  • witryna ma charakter globalny i nastawiona jest na klient├│w zagranicznych 
  • posiada kilka wersji j─Özykowych
  • jest popularna ÔÇô ma du┼╝y ruch
  • cz─Östo pobierane s─ů z niej pliki

Zalety korzystania CDN

Zalety wdro┼╝enia CDN odnosz─ů si─Ö do kilku og├│lnych grup korzy┼Ťci. 

1. Zwi─Ökszenie satysfakcji u┼╝ytkownika

Tworz─ůc i administruj─ůc stron─ů internetow─ů, na g┼é├│wnym planie zawsze powinni┼Ťmy mie─ç zadowolenie internaut├│w, kt├│rzy b─Öd─ů j─ů odwiedza─ç. A jednym z wa┼╝nych kryteri├│w zadowolenia jest szybko┼Ť─ç ┼éadowania si─Ö strony. U┼╝ytkownik cz─Östo przemierza dziesi─ůtki witryn w poszukiwaniu informacji czy produktu. Ka┼╝de op├│┼║nienie wywo┼éa u niego frustracj─Ö i mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do opuszczenia strony przed jej pe┼énym za┼éadowaniem. Zbadano, jak wyd┼éu┼╝enie ┼éadowania si─Ö strony wp┼éywa niekorzystnie na wsp├│┼éczynnik odrzuce┼ä czy ilo┼Ť─ç podstron danej witryny wy┼Ťwietlanych przez internaut├│w.

Z kolei lepsza szybko┼Ť─ç mo┼╝e przyczyni─ç si─Ö do wy┼╝szego wsp├│┼éczynnika konwersji oraz zwi─Ökszenia przychod├│w ze strony internetowej.

2. Pozycjonowanie (SEO)

Pod uwag─Ö nale┼╝y wzi─ů─ç zestaw czynnik├│w, wp┼éywaj─ůcych na widoczno┼Ť─ç strony w Google, o nazwie Page Experience. Firma Google sukcesywnie wprowadza┼éa te elementy do swojej wyszukiwarki, w szczeg├│lno┼Ťci w ci─ůgu ostatniego roku. 

Jak zatem technologia CDN wp┼éywa na najnowsze kryteria oceny strony przez Google? Przede wszystkim ┼é─ůczy si─Ö to z zalet─ů, kt├│r─ů przedstawi┼éem powy┼╝ej w punkcie nr. 1, a mianowicie szybko┼Ťci─ů ┼éadowania si─Ö strony, kt├│ra wed┼éug oficjalnego stanowiska Google ma du┼╝y wp┼éyw na jej odbi├│r przez internaut├│w. 

Pod uwag─Ö nale┼╝y wzi─ů─ç przede wszystkim sygna┼éy z obszaru Core Web Vitals, kt├│ry jest cz─Ö┼Ťci─ů Page Experience (o narz─Ödziach, kt├│rymi mo┼╝esz je mierzy─ç, przeczytasz tutaj https://web.dev/vitals-tools/).

Z kryteriami Page Experience wi─ů┼╝e si─Ö r├│wnie┼╝ zaleta opisana poni┼╝ej w punkcie nr. 3, czyli bezpiecze┼ästwo. Chodzi o zapewnienie jak najwi─Ökszego bezpiecze┼ästwa podczas przegl─ůdania stron www, m.in. poprzez protok├│┼é HTTPS. W tym r├│wnie┼╝ pomo┼╝e CDN.

3. Bezpieczeństwo

Z perspektywy kilkunastoletniego do┼Ťwiadczenia w obszarze stron internetowych, mog─Ö powiedzie─ç, ┼╝e administratorzy stron dziel─ů si─Ö na tych, kt├│rzy dbaj─ů o bezpiecze┼ästwo swoich stron oraz tych, kt├│rzy b─Öd─ů dba─ç. Co mam na my┼Ťli? Na pocz─ůtku uruchamiania strony internetowej kwestie bezpiecze┼ästwa cz─Östo schodz─ů na drugi plan. Wydawa─ç Ci si─Ö mo┼╝e, ┼╝e dla strony w pocz─ůtkowej fazie rozwoju s─ů one zb─Ödne. Z kolei gdy strona zyskuje popularno┼Ť─ç, mo┼╝esz o nich zapomnie─ç i niestety przypomnie─ç sobie dopiero, gdy dojdzie do jakiego┼Ť ataku czy utraty danych. 

CDN pozwala zwi─Ökszy─ç bezpiecze┼ästwo strony, przede wszystkim chroni─ůc przed atakami DDoS, kt├│re wykonane skutecznie zablokuj─ů funkcjonowanie strony w internecie. 

Opr├│cz tego CDN dba o dostarczanie aktualnych certyfikat├│w SSL.

4. Wi─Öksza dost─Öpno┼Ť─ç

Je┼╝eli z jakiego┼Ť powodu jeden serwer, czy nawet Tw├│j g┼é├│wny hosting, nie b─Ödzie odpowiada┼é, ruch zostanie od razu skierowany na inny, przez co strona b─Ödzie dost─Öpna dla internaut├│w.

5. Mniejsze obci─ů┼╝enie g┼é├│wnego hostingu

Tak jak wspomnia┼éem, potrzebujesz hostingu, ale dzi─Öki korzystaniu z serwer├│w w sieci CDN, b─Ödzie on znacz─ůco odci─ů┼╝ony, gdy┼╝ du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç ruchu b─Ödzie prowadzi┼éa w┼éa┼Ťnie poprzez centra danych content delivery network. W zwi─ůzku z tym koszty hostingu mog─ů si─Ö zmniejszy─ç ÔÇô b─Ödzie to raczej widoczne przy wi─Ökszych projektach (np. du┼╝e sklepy, strony z du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů plik├│w).

Popularni dostawcy CDN

Je┼╝eli jeste┼Ť zainteresowany wdro┼╝eniem CDN dla swojej strony internetowej, zapoznaj si─Ö z ofert─ů popularnych dostawc├│w. We┼║ pod uwag─Ö przede wszystkim trzy kryteria:

  • cena: na pewno wp┼éynie na Tw├│j wyb├│r. Je┼Ťli dopiero startujesz ze swoim blogiem, sklepem online czy stron─ů firmow─ů poszukaj rozwi─ůza┼ä darmowych,
  • lokalizacja serwer├│w: sprawd┼║ map─Ö z lokalizacj─ů punkt├│w CDN danego dostawcy. Je┼Ťli zale┼╝y Ci na klientach z danego regionu, np. Hiszpanii, poszukaj takiej firmy, kt├│ra ma tam swoje punkty. W przypadku stron polskoj─Özycznych, zwr├│─ç uwag─Ö na serwer w Polsce.
  • ┼é─ůczna liczba serwer├│w: je┼Ťli zale┼╝y Ci na ruchu globalnym z ca┼éego ┼Ťwiata, korzystaj z tych dostawc├│w, kt├│rzy maj─ů najwi─Öcej punkt├│w.

Dodam, ┼╝e cena cz─Östo uzale┼╝niona jest od transferu danych, tzn. w praktyce chodzi g┼é├│wnie o ┼é─ůczn─ů liczb─Ö danych, kt├│re pobierane s─ů z serwera przez internaut├│w. Im wi─Öcej zdj─Ö─ç czy film├│w znajduje si─Ö na Twojej stronie, tym wi─Öksze b─Ödzie zapotrzebowanie na transfer.

1. CloudFlare

To jeden z najpopularniejszych us┼éugodawc├│w w zakresie CDN, kt├│ry ju┼╝ w darmowej wersji oferuje dost─Öp do globalnej sieci CDN, automatyczne certyfikaty SSL czy ochron─Ö przed atakami DDoS. Ze wzgl─Ödu na proste wdro┼╝enie, rekomendowa┼ébym to rozwi─ůzanie dla os├│b pocz─ůtkuj─ůcych. 

Wielko┼Ť─ç sieci: Ponad 200 lokalizacji serwer├│w w 100 r├│┼╝nych krajach (Mapa Cloudflare)

Serwer w Polsce: TAK

2. Fastly

┼╗eby pozna─ç dok┼éadn─ů cen─Ö, najlepiej skontaktowa─ç si─Ö z doradc─ů poprzez stron─Ö internetow─ů. Firma oferuje swoj─ů sie─ç CDN wraz z produktami zwi─ůzanymi z bezpiecze┼ästwem. Koszty zale┼╝─ů od lokalizacji, transferu czy ilo┼Ťci ┼╝─ůda┼ä. Rozwi─ůzanie przeznaczone dla bardziej rozbudowanych i popularnych stron. Minimalny koszt miesi─Öczny to 50 dolar├│w.

Wielko┼Ť─ç sieci: 78 punkt├│w (Mapa Fastly)

Serwer w Polsce: NIE (najbli┼╝sze s─ů w Kopenhadze i Wiedniu).

3. Amazon CloudFront

Rozwi─ůzanie w szczeg├│lno┼Ťci polecane dla projekt├│w, kt├│re korzystaj─ů ju┼╝ z us┼éug AWS (Amazon Web Services), cho─ç nawet je┼╝eli Twoja strona nie jest zwi─ůzana z t─ů architektur─ů, spokojnie mo┼╝esz korzysta─ç z CDN Amazona. Ceny zale┼╝ne s─ů od ilo┼Ťci wywo┼éa┼ä, transferu i lokalizacji. Na pewno nie s─ů wysokie, przy ma┼éych projektach spokojnie wystarczy kilka dolar├│w miesi─Öcznie.

Wielko┼Ť─ç sieci: > 200 punkt├│w w 47 krajach (Mapa Amazon CloudFront)

Serwer w Polsce: TAK

4. CDN77

Ceny rozpoczynaj─ů si─Ö od 199 dolar├│w miesi─Öcznie za 6 TB transferu. W zwi─ůzku z tym rozwi─ůzanie to przeznaczone jest dla w┼éa┼Ťcicieli du┼╝ych projekt├│w. Do zalet CDN77 z pewno┼Ťci─ů nale┼╝y szeroki wachlarz us┼éug z zakresu bezpiecze┼ästwa i intuicyjny panel administracyjny.

Wielko┼Ť─ç sieci: 38 punkt├│w (Mapa CDN77)

Serwer w Polsce: TAK

5. Google Cloud CDN

Mo┼╝liwo┼Ť─ç po┼é─ůczenia z innymi us┼éugami Cloud od Google. Osoby zainteresowany us┼éugami Google CDN, mog─ů je przetestowa─ç za darmo. Koszty miesi─Öczne zaczynaj─ů si─Ö ju┼╝ od kilku dolar├│w, tak wi─Öc cenowo jest to przyst─Öpna opcja. 

Wielko┼Ť─ç sieci: > 100 (Mapa Google Cloud CDN)

Serwer w Polsce: TAK

6. Imperva Cloud Application Security

Firma wykorzystuje autorsk─ů platform─Ö WAAP (Web Application and API Protection). Jest to opcja polecana w szczeg├│lno┼Ťci dla stron, kt├│rych priorytetem jest bezpiecze┼ästwo. Ceny ustalane s─ů w zale┼╝no┼Ťci od wielko┼Ťci projektu. Najpierw spr├│buj wersj─Ö testow─ů (trial), nast─Öpnie otrzymasz cennik.

Wielko┼Ť─ç sieci: 47 punkt├│w (Mapa Imperva)

Serwer w Polsce: TAK

7. KeyCDN

Strona firmy jest bardzo czytelna i intuicyjna. Brak darmowej opcji, ale ceny s─ů naprawd─Ö niskie. Dla ma┼éych stron i blog├│w koszt wyniesie kilka dolar├│w. Zak┼éadaj─ůc podstawow─ů funkcjonalno┼Ť─ç, 200 GB miesi─Öcznego transferu kosztowa─ç Ci─Ö b─Ödzie 8 dolar├│w. 

Wielko┼Ť─ç sieci: > 40 lokalizacji w 30 krajach (Mapa KeyCDN)

Serwer w Polsce: TAK

8. Akamai

Jedna z najpopularniejszych tego typu firm na ┼Ťwiecie. Ich sie─ç CDN obs┼éuguje oko┼éo 30% ca┼éego ruchu w internecie. P┼éatno┼Ť─ç odbywa si─Ö w modelu pay as you grow, czyli koszty s─ů skalowalne ÔÇô teoretycznie, gdy zaczynasz przygod─Ö ze swoj─ů stron─ů www, cena b─Ödzie relatywnie niska, podnosi si─Ö wraz ze wzrostem ruchu.

Wielko┼Ť─ç sieci: > 1700 lokalizacji w ponad 130 krajach (Mapa Akamai)

Serwer w Polsce: TAK (kilka)

Podsumowanie

CDN to technologia, kt├│r─ů ka┼╝dy administrator czy w┼éa┼Ťciciel strony internetowej (poza nielicznymi wyj─ůtkami) powinien bra─ç pod uwag─Ö. Wp┼éynie pozytywnie na szybko┼Ť─ç strony, a przez to m.in. na lepsze jej pozycjonowanie, oraz bezpiecze┼ästwo.

Kluczowym aspektem jest jednak wdro┼╝enie tego rozwi─ůzania, czyli wyb├│r odpowiedniego dostawcy. W pierwszej kolejno┼Ťci warto skorzysta─ç z wersji darmowych (nawet tych trial), aby zobaczy─ç jak CDN sprawdza si─Ö w praktyce. 

W┼éa┼Ťciciele ma┼éych strony czy blog├│w z pewno┼Ťci─ů b─Öd─ů d─ů┼╝yli do rozwi─ůza┼ä darmowych. Z kolei du┼╝e sklepy, popularne serwisy czy strony multij─Özyczne musz─ů wpisa─ç w sw├│j bud┼╝et abonament za CDN. Nie s─ů to jednak ogromne koszty. Spokojnie wystarczy na ten cel kilkadziesi─ůt z┼éotych miesi─Öcznie.